Genel Bakış
FMM Gübre Karıştırma Öteleme Makinesi — kısaca FMM, İngilizce adıyla Fertilizer Mixer Machine — havuz tipi kompostlama tesisleri için geliştirilmiş, çapalayarak karıştırma ve öteleme yapan tam otomatik bir sistemdir. Yaklaşık 2,5 metre eninde bir havuzda çalışacak şekilde tasarlanmıştır; 6 metre boyunda ve 3 metre yüksekliğindedir (gabari ölçüleri 3100 x 6400 x 3600 mm).
Makine, yürütme şasesi ve hareketli şase olmak üzere iki ana şaseden oluşur. Yürütme şasesi, içinde ürün bulunan havuzun rayları üzerinde ilerler. Hareketli şase ise yürütme şasesine bağlı 2 adet pistonla aşağı yukarı hareket eder.
Çalışma Prensibi
Hareketli şaseyi taşıyan pistonlar 650 veya 800 mm strok boyuna sahiptir. Yürütme şasesinde 4 adet 1,1 kW (1400 d/d) motor ve 22 d/d redüktör bulunur. Hareketli şasede ise 2 adet 22 kW / 90 d/d motor, 4 adet 0,21 kW fan ve 1,1 kW hidrolik ünite yer alır. 22 kW motorlar karıştırma aksamını döndürerek çapalama işlemini gerçekleştirir.
Makine çapalama işlemini bitirdikten sonra havuz sonundan başına en hızlı şekilde geri getirilir.
Havuz başı: ürün çıkış tarafı — Havuz sonu: ürün giriş tarafı.
Sistem Özellikleri
- Makine uzaktan kumanda ile kullanılır; otomasyona uzaktan erişime müsaittir.
- PLC kontrollü enerji panosu makinenin dikey hareketli platformunda, güç kontrol panosu ise hareketli gövdesinde bulunur.
- Sistem kontrol paneli operatör odasındadır.
- Tek kumanda üzerinden birden çok makine kontrol edilebilir.
- Sistem görsel değer kontrolleri, kontrol panosundaki PLC ekranından yapılır.
- Çapalayarak yürütme sırasında değişken ürün yapısına göre yürütme hızı otomatik olarak değişir; böylece makine emniyet içerisinde çalışmaya devam eder.
- Çapalama yapılacak yerin sıcaklık ölçümü otomatik yapılır; ürün yeterli sıcaklığa erişmediğinde çapalama hareketi başlamaz.
- Çapalama esnasında 4 adet fan ile çapalanan yere hava verilir.
- Otomatik kullanımda makine havuz boyu çapalamayı tamamladığında yukarı kalkarak havuzun başına döner, tekrar aşağı inerek karıştırmaya devam eder.
- Manuel kullanımda havuzun herhangi bir noktasında ürüne daldırarak karıştırmak mümkündür; böylece karıştırmanın yetersiz kaldığı gözlenen durumlarda makine verimli şekilde kullanılabilir.
- Çapalama işleminde lineer kızaklar yardımıyla derinlik ölçümü yapılır, istenilen derinlikte çapalanır.
- Karıştırma işleminden sonra geri dönüşte düzleme işlemi, lineer kızaklar yardımıyla otomatik olarak ve verilen ölçüde yapılır.
- Karıştırma motorlarının amperleri, yürüme hızı ayarı ve anlık yürüme hızı sistem kontrol panosundan görülebilir; bu da verimlilik ve analiz kolaylığı sunar.
- Arıza ve çalışma durumunu gösteren 3 renk ikaz lambası ile sistemin durumu operatöre bildirilir.
- Çalışma saati ve arıza kaydı tutulur.
- Otomasyon sistemi; makinenin konumu, çektiği akımlar, çapaların dalış miktarı ve çalışma saati gibi bilgileri raporlayabilir.
- Uzak erişim amacıyla GPRS modem konulur. (İlgili GSM operatör hat anlaşması müşteri tarafından yapılır.)
- Ayar ve servis sayfalarında şifreleme bulunur.
- Sistem kontrol kumandasından 1 adet yedek verilir.
Makinenin çapalayarak ilerleme hızı ürün yapısına göre değişken olduğundan, makine sabit bir çalışma saatine sahip değildir.
Çalışma Senaryosu
Aşağıdaki senaryo, havuz tam kapasite dolu iken makinenin davranışını anlatır.
Çapalama Hareketi
Makine havuz başında iken hareketli şase, set edilen en üst konumdadır. Bu konumda "makine çalıştır" komutunu algılayarak 22 kW motorları hareket geçirir. Başlat veya yürüt komutu ile pistonlara hareket verilip hareketli şase istenilen hızda aşağı iner; 22 kW motorların akımlarıyla entegre olarak, set edilen akımın üstüne çıkıldığında piston hızları otomatik olarak azalır. Böylece çapalar ürüne dalar ve havuzdaki ürünü arkaya öteleyerek havuz dibine ulaşır.
Hareketli şasedeki çapalar set edilen dalış miktarına ulaştıktan sonra yürütme komutu başlar. Yürütme komutuyla birlikte 4 adet fan devreye girer. Yürütme hızı manuel olarak da set edilebilir.
Çapalama esnasında 22 kW motorların akımları ölçülerek, set edilen akım değerinin üzerine çıkıldığında yürütme motorlarının devri düşürülür ve makinenin kendine zarar vermesi önlenir. Makine, havuz başında ve sonunda switch stoperlere sahiptir.
Piston Hareketi
Birbirine paralel ve dik konumlandırılmış 2 adet piston, aynı hızda ve aynı anda hareket eder. Pistonlara çelik bakla zincir yardımıyla bağlı olan hareketli şase (yaklaşık 5 ton), yürütme şasesine kesinlikle paralel çalışır — çapraz veya sarsıntılı çalışma durumu istenmez. Piston konumu raporlanabilir ve dalış miktarını set etmek için ölçüm yapılır.
Yürütme Hareketi
Yürütme şasesinin dört bir kenarında 245 mm çapında 4 adet tekerlek ve 4 adet yürütme motoru bulunur. Motordan çıkan hareket modül dişli ile tekerleğe aktarılır. Yürütme motorlarının arıza veya çalışmama durumunda yetkili kişi bilgilendirilir.
Sıcaklık Ölçümü
Makine, çapalama esnasında müşterinin isteğine bağlı olarak istenilen noktalarda yürütmeyi durdurarak, önünde bulunan 2 adet piston yardımıyla havuzdaki ürünün içerisine ölçüm aletini batırır ve ürünün sıcaklığını analiz eder. Sıcaklık uygunsa çapalama devam eder; istenilen sıcaklık elde edilmediğinde makine stop konumuna geçer. Stop konumunda bekleyen makine ölçüm yapmaya devam eder ve set edilen sıcaklık değerine ulaştığında çapalamaya kaldığı yerden devam eder.
Konum Ölçümü ve Raporlama
Makinenin havuzda bulunduğu konum metre olarak raporlanabilir ve anlık olarak kontrol panelinden görüntülenebilir. Sistem; dalış miktarını, yürüme hızını, ürün sıcaklığını, çalıştığı metrajları, 22 kW motor akımlarını ve oluşan arızaları gün, ay, yıl ve saat bilgisiyle kayıt altına alır.
Arıza Yönetimi
Makinede oluşan arızalar anlık olarak sahadaki operatöre bildirilir. Arıza giderilmeden makine çalıştırılmaz; giderildiğinde operatör veya sorumlu personelin onayı gerekir. Ayrıca iki adet 22 kW motordan herhangi birinin akımı standart çalışma akımının altına düştüğünde makine stop konumuna geçer ve dönen aksamların kontrol edilmesi gerektiğini işaret eden bir uyarı verir.
Kullanıcı Girişi
Müşterinin isteğine bağlı olarak, vardiyada makineleri işleten operatörü raporlamak adına kullanıcı adı ve şifre girişi oluşturulabilir.
Malzeme ve Konstrüksiyon
- Konstrüksiyon ST-37 malzemeden imal edilip kumlama sonrası boyanır.
- Tahrik grubu milleri ve kılavuzlama makaraları CK 45 çelikten imal edilir.
- Dişliler ve yürüme tekerlekleri C 4140 çeliğinden imal edilip indüksiyon yüzey sertleştirmesi yapılır.
Pano ve Elektrik Donanımı
Şalt malzemesi, buton ve switchler ile PLC ve HMI Siemens; röle grubu Phonex; klemens grubu Wago veya Phonex'tir. Kumanda grubu, PLC senkronize çalışabilmesi için Elfatek'tir. Elektrik motorlarına softstarter ile senkronize yol verilir (senkron uyumlu kalkma).
